κείμενο: Μυρτώ Χαραλάμπους
Με τίτλο “Learning from Athens”, η επόμενη Documenta μοιράζεται ανάμεσα στην Αθήνα και το Κάσσελ. Ίσως η σημαντικότερη έκθεση σύγχρονης τέχνης παγκοσμίως, διοργανώνεται κάθε πέντε χρόνια για 100 ημέρες και μέχρι σήμερα φιλοξενούνταν αποκλειστικά στη γενέτειρά του, το Κάσσελ της Γερμανίας, προσελκύοντας πάνω από ένα εκατομμύριο επισκέπτες.
Τα δεδομένα άλλαξαν και σύμφωνα με ανακοίνωση του καλλιτεχνικού διευθυντή Adam Szymczyk στο σχετικό συμπόσιο της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών του Kassel, η 14η έκθεση, προγραμματισμένη για το 2017, θα λάβει χώρα εξίσου και στην πόλη της Αθήνας. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται κάτι τέτοιο ενώ ζητήθηκε από τους καλλιτέχνες να δημιουργήσουν τα έργα τους ωθούμενοι από την δυναμική των δύο πόλεων ενώνοντας έτσι Βορρά και Νότο.
«Αντί για ένα ενιαίο θέαμα με σταθερή θέση και σαφή χρονική δομή, όπως είναι χαρακτηριστικό των μεγάλων διεθνών εκθέσεων, η Documenta 14 θα περιλαμβάνει δύο περάσματα, τα οποία θα βρίσκονται σε μία χρονική και χωρική ισορροπία» .
Ο Szymczyk επιλέγει την Αθήνα ως ένα ‘σύμβολο μιας ταχέως μεταβαλλόμενης παγκόσμιας κατάστασης’ που ενσωματώνει τα οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά διλήμματα τα οποία αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη – αντίστοιχα με το Κάσσελ το 1955, όταν πραγματοποιήθηκε η πρώτη έκθεση μέσω της ανάγκης για ανοικοδόμηση του πολιτισμού μετά το τραύμα της καταστροφής που είχε φέρει ο ναζισμός στη Γερμανία. Σήμερα, «η ζωή είναι αλλού».
«Τώρα ήρθε η ώρα για μια αλλαγή προοπτικής, για ένα συνολικό μετασχηματισμό της Documenta από μια αλλαγή θέσης. Δεν πιστεύω ούτως ή άλλως σε μια ταυτότητα που τροφοδοτείται μόνο από ένα συγκεκριμένο τόπο»
Ο Szymczyk κατέστησε σαφές ότι δε θέλει να λειτουργήσει η Documenta ως κάτι παροδικό το οποίο μετά το πέρασμά του θα εξαφανιστεί (παρόμοια με τους Ολυμπιακούς αγώνες) αλλά – όπως συμβαίνει και στο Κάσσελ – ό,τι δημιουργηθεί σε συνεργασία με τις πολιτιστικές πρωτοβουλίες και τα προγράμματα να συνεχίσει να επιβιώνει. Για αυτό, δε θα χρησιμοποιηθούν άδειοι βιομηχανικοί χώροι για παροδικές εκθέσεις που μετά το τέλος τους θα αφήσουν τους χώρους ξανά ερειπωμένους.
Η ομάδα της διοργάνωσης – ανάμεσά τους και οι Έλληνες Μαρίνα Φωκίδη, Κατερίνα Τσέλου και Φοίβος Σάκαλης- αντιλαμβάνεται την Αθήνα ως ένα παλλόμενο πεδίο έμπνευσης, ένα καινούριο μέρος για πειραματισμό της Documenta.
