alternative action, alternative thinking

Τα τραγούδια μας μετανάστες | Μέρος Β’: Μάνος Χατζιδάκις

2.6K 1

Του Ανδρέα Κοσιάρη ●

Ο Μάνος Χατζιδάκις υπήρξε το έτερον ήμισυ του Μίκη Θεοδωράκη, από την οπτική της σημασίας των δύο για την σύγχρονη ελληνική μουσική. Εξίσου, αν όχι περισσότερο αγαπητός στο εξωτερικό από τον Μίκη – ίσως λόγω της έλλειψης “στράτευσης” στις δημιουργίες του, ίσως λόγω του αμετανόητα αστικού του χαρακτήρα – παρήγαγε έναν όγκο δεκάδων συνθέσεων για θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές ταινίες, με αποτέλεσμα όχι μόνο να συνεργαστεί με πλήθος διεθνών καλλιτεχνικών ονομάτων, αλλά και να γίνουν οι συνθέσεις του αντικείμενο αναρίθμητων διασκευών και επανεκτελέσεων ανά τα χρόνια.

Τα πολύγλωσσα Παιδιά του Πειραιά

Η βράβευση του Χατζιδάκι το 1961 με Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού για “Τα Παιδιά του Πειραιά”, τους στίχους και τη μουσική του οποίου έγραψε για την ταινία “Ποτέ την Κυριακή” του Jules Dassin, είναι αυτή που τον κάνει πασίγνωστο ανά την υφήλιο και στις επόμενες δεκαετίες ανακαλύπτουμε ότι “Τα Παιδιά του Πειραιά” προσαρμόζονται πολύ εύκολα σχεδόν σε κάθε γλώσσα της υφηλίου!
Στην αγγλική το “Never On Sunday”, όπως ονομάστηκε το τραγούδι, διασκευάζεται από δεκάδες καλλιτέχνες. Ξεχωρίζουμε τον Bing Crosby, την ποπ-ροκ (με μια δόση surf) διασκευή των The Four Seasons, την cabaret-jazz εκτέλεση της Eartha Kitt, αλλά και την ορχηστρική εκδοχή των Herb Alpert & The Tijuana Brass, με τα πνευστά να δίνουν έντονη μυρωδιά από γουέστερν στη σύνθεση.

Στα ιταλικά έγινε “Uno a Te, Uno a Me” (“Ένα για Σένα, Ένα για Μένα”) και τραγουδήθηκε από πολλύς καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων η Milva, o Marino Marini και η Dalida, η οποία πήρε τις γλώσσες στη σειρά κι είπε να το τραγουδήσει και στα γαλλικά, ως “Les Enfantes Du Pirée”, οδηγώντας το μάλιστα στην κορυφή του Γαλλικού singles chart το 1960 και στα ισπανικά, ως “Los niños del Pireo”. Από τις επίσης δεκάδες διασκευές σε λατινογενείς γλώσσες ξεχωρίζει η διασκευή του Καταλανού Jose Guardiola.

Κι από εκεί και πέρα, το γλωσσικό χάος. Γερμανικά, πρώτα από την Lale Andersen, Πολωνικά από τους Hanna Śleszyńska & Jacek Wójcicki, Τσέχικα από τους Milan Chladil & Yvetta Simonová και μια σειρά άλλων Ευρωπαϊκών γλωσσών, μέχρι Καντονέζικα, Μανδαρίνικα και Ιαπωνικά.

Οι αμερικανίδες αδελφές Minnie & Clara Bagelman, γνωστές καλλιτεχνικά ως The Barry Sisters και με εβραϊκή καταγωγή από την Αυστρία και τη Ρωσία, το διασκεύασαν στα γερμανικά, σε μια εκτέλεση που συνδυάζει ελληνικό με αγγλικό στίχο, αλλά και στην γερμανοεβραϊκή διάλεκτο Yiddish – δυστυχώς η τελευταία εκτέλεση είναι εξαιρετικά δυσεύρετη στο διαδίκτυο.

Ξεχωρίζουν ακόμα μερικές πολύ ιδιαίτερες διασκευές, όπως αυτή του θρύλου της jazz Dizzy Gillespie, των The Chordettes, η πιο σύγχρονη με την υπέροχη προφορά στα ελληνικά της China Forbes των Pink Martini, αυτή των The Merrymen από τα νησιά Barbados που το μετέτρεψαν στο τοπικό μουσικό είδος, τη μουσική Calypso, και η τίμια προσπάθεια στον ελληνικό στίχο των Βέλγων με λατίνα διάθεση The Chakachas. Και φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε πως “Τα Παιδιά του Πειραιά” τα τραγούδησε και η Miss Piggy, από το Muppet Show, λίαν εντυπωσιακά κι επεισοδιακά!

Τα κινηματογραφικά

Αρχικά μουσικό θέμα του Μάνου Χατζιδάκι από την ίδια ταινία, το “Ποτέ την Κυριακή”, ήταν πάλι η Dalida που το διασκεύασε ως “Hassapico Nostalgique/Le Bonheur” (“Νοσταλγικό Χασάπικο/ Η χαρά”).

Το 1963 γυρίζεται στην Ελλάδα η ταινία “In the Cool of the Day”, με τον Peter Finch και τη Jane Fonda στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Ο Μάνος Χατζιδάκις γράφει τη μουσική και ο Nat King Cole τραγουδά το ομώνυμο με την ταινία κομμάτι, που ένα χρόνο αργότερα θα τραγουδούσε η Μαίρη Λίντα σε στίχους Νίκου Γκάτσου, ως “Κάνε το Δάκρυ Σου Χαρά”.

Λίγα χρόνια μετά την επιτυχία του “Ποτέ την Κυριακή”, ο Jules Dassin διασκευάζει την ταινία του σε μιούζικαλ, με τον τίτλο “Illya Darling” και το ομώνυμο τραγούδι σε μουσική του Χατζιδάκι ερμηνεύει μεταξύ άλλων, η Connie Francis.

Το “Μην τον Ρωτάς τον Ουρανό”, που πρωτοτραγούδησε η Τζένη Καρέζη στην ταινία “Το Νησί των Γενναίων”, γίνεται από τη Brenda Lee “All Alone Am I”, τίτλος τραγουδιού αλλά και του album της.

Το τραγούδι “Ιλισσός” γράφτηκε για την ταινία “Ο Δράκος” (1956) του Νίκου Κούνδουρου, μία από τις σπουδαιότερες ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, με πρωταγωνιστή τον Ντίνο Ηλιόπουλο. Τους στίχους έγραψε ο Γιώργος Εμιρζάς, τη μουσική ο Μάνος Χατζιδάκις, και το πρωτοτραγούδησε στον “Δράκο” η ηθοποιός Μαργαρίτα Παπαγεωργίου. Διασκευάστηκε στα γερμανικά και στα γαλλικά από την Caterina Valente.

To 1966 βγαίνει ένας δίσκος συνεργασίας του μεγάλου Harry Belafonte με τη Νανά Μούσχουρη, σε τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι. Από τον δίσκο ξεχωρίζουν το “Θάλασσα Πλατιά” και το “Μες σ’αυτή τη βάρκα”, με την μελιστάλαχτη φωνή (και προφορά) του Harry Belafonte.

Φυσικά, από μια τέτοια συλλογή ήχων δε θα μπορούσε να λείπει και ένα πολύ κακό κομμάτι. Και τι καλύτερος τρόπος να κλείσει το άρθρο από ακριβώς αυτό το τραγούδι. Είναι οι Δανοί Los Umbrellos, που το 1998 δανείστηκαν μουσική από “Τα Παιδιά του Πειραία” για να παράξουν το τερατούργημα που ακούει στο όνομα “No Tengo Dinero”.

Διαβάστε το αφιέρωμα: Τα τραγούδια μας, μετανάστες | Μέρος Α’: Ο Μίκης Θεοδωράκης

Comment

Your email address will not be published.

Τα cookies μας βοηθούν να παρέχουμε τις υπηρεσίες μας. Χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες μας, συμφωνείτε με τη χρήση cookies εκ μέρους μας. πληροφορίες

Διαφημιστικά Μηνύματα και cookie DoubleClick DART Το cookie DoubleClick DART χρησιμοποιείται από την Google στις διαφημίσεις που προβάλλονται στους ιστότοπους των συνεργατών της, όπως σε ιστότοπους που προβάλλουν διαφημίσεις του AdSense ή συμμετέχουν σε πιστοποιημένα από την Google δίκτυα διαφημίσεων. Όταν οι χρήστες επισκέπτονται τον ιστότοπο alternactive.gr και βλέπουν ή κάνουν κλικ σε μια διαφήμιση, ενδέχεται να αποθηκευτεί ένα cookie στο πρόγραμμα περιήγησης του εν λόγω τελικού χρήστη. Τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί από αυτά τα cookie θα χρησιμοποιηθούν προκειμένου να βοηθήσουν στην καλύτερη προβολή και διαχείριση των διαφημίσεων στον(στους) ιστότοπο(-ους) του εκδότη και στον ιστό.

Close