alternative action, alternative thinking

Κατερίνα Μουράτη, μία καλλιτέχνης εντός κ εκτός συνόρων | Interviews

3.21K 0

Της Ζέτας Τζιώτη ●

Συναντήσαμε την ζωγράφο Κατερίνα Μουράτη, στην gallery της στη Χώρα της Πάτμου. Γυναίκα ώριμη, ξεχωριστή, με ταλέντο και αυτοπεποίθηση μας μίλησε για τη δουλειά και τη ζωή της χωρίς φόβο και πάθος.  Η Κατερίνα Μουράτη εκτός από το προσωπικό καλλιτεχνικό έργο της έχει δουλέψει σε προγράμματα επανένταξης ψυχικά ασθενών στο Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου και σε προγράμματα ένταξης μεταναστών σε σχολεία μειονοτήτων στην Γερμανία.

photo by: Ζωή Γαμπιεράκη

photo by: Ζωή Γαμπιεράκη

Κατερίνα, γεννήθηκες στην Βέροια, μεγάλωσες στον Πειραιά, εργάστηκες στο εξωτερικό, ζεις και δουλεύεις στην Πάτμο. Θα ήθελες να μας μιλήσεις για τις πόλεις που έχεις ζήσει ως σήμερα και σε έχουν εμπνεύσει;

Ζω και δουλεύω πάλι τα τελευταία έξι χρόνια στην Πάτμο.
Έχω ζήσει χειμώνες σε διαφορετικές πόλεις στην Ευρώπη, κυρίως στη Σουηδία νεότερη και στην Γερμανία αργότερα. Οι τόποι με εμπνέουν ανάλογα με την ενέργεια που κουβαλάνε και ιστορικά. Έτσι, στη Γερμανία έκανα και εγκαταστάσεις εμπνευσμένη από την πολιτική κατάσταση, κάτι που στην Πάτμο δεν το κάνω. Κυρίως όμως, με εμπνέουν οι άνθρωποι που συναντώ στους τόπους, η έξυπνη ατάκα, που θα μας οδηγήσει σε πιο βαθιές συζητήσεις για τη ζωή.

Σε ηλικία 20 χρονών αποτραβήχτηκες στην Πάτμο για να δημιουργήσεις. Δύσκολο εγχείρημα για μια τόσο νέα κοπέλα. Πως πήρες αυτή την απόφαση;

Με συναίνεση μου, η ίδια η ζωή αποφάσισε! Ο έρωτας αποφάσισε!
Η Πάτμος σε διαλέγει, δεν την διαλέγεις! Είχα την τύχη να κάνω εξαιρετικές συναντήσεις με ανθρώπους που προχώρησαν τη σκέψη μου.

photo by: Ζωή Γαμπιεράκη

photo by: Ζωή Γαμπιεράκη

Με ποιο κριτήριο επέλεξες την Πάτμο για ησυχαστήριο και τόπο έμπνευσής σου;

Η Πάτμος δεν είναι ησυχαστήριο! Τελείως το αντίθετο. Περνώντας μέσα από την “ανησυχία” της , μπόρεσα να αγγίξω την “ησυχία” της.
Την Πάτμο την διαπερνά μια ενέργεια, της οποίας είχα την εμπειρία να είμαι δέκτης και να μπορώ να την μετουσιώνω σε ορατή δημιουργία. Αντιλαμβανόμενη από φύση μου το “αόρατο” της Πάτμου, οικοδόμησα τη ζωή μου με πυρήνα αυτόν τον τόπο.

Έχεις ασχοληθεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό με την καλλιτεχνική διδασκαλία παιδιών, εφήβων και ενηλίκων με ψυχικές ασθένειες. Έχεις δουλέψει σε σχολεία μειονοτήτων, με στόχο την προσαρμογή και ένταξη των παιδιών των μεταναστών μέσα από την καλλιτεχνική έκφραση. Πως οδηγήθηκες να ασχοληθείς μ αυτό;

Το 1991 και για ένα χρόνο εργάστηκα σαν καλλιτέχνης στο Ψυχιατρείο της Λέρου. Εκεί ήταν και η πρώτη μου επαφή με έργα ψυχικά ασθενών. Από τότε ερευνώ αυτή την τέχνη σε όλο τον κόσμο, αναζητώντας αυτή την αυθεντική δημιουργία ανθρώπων, που πηγάζει μόνο από την εσωτερική ανάγκη.
Στην Γερμανία εργάστηκα επί τρία χρόνια σε διαφορετικά σχολεία μειονοτήτων μέσα από προγράμματα του Υπουργείου Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας. Στόχος της δικής μου εργασίας σαν καλλιτέχνης με τα παιδιά, ήταν η ανάπτυξη της συνειδητότητάς τους μέσα από την προσωπική τους δημιουργία, που θα τα οδηγούσε σε μια υγιή ένταξη σαν μετανάστες στην ξένη χώρα.
Έτσι δουλεύαμε εικαστικά πάνω σε θέματα όπως “η πατρίδα μου”, “ειρήνη και πόλεμος”, “αγάπη”, κλπ. Ο λόγος παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο, όταν εργάζομαι με παιδιά. Πρέπει να γίνει η σωστή ερώτηση, τη συγκεκριμένη στιγμή, ώστε να μπορεί το παιδί να προχωρήσει το έργο του.
Σαν εκπαιδεύτρια, δεν σταμάτησα ποτέ οτιδήποτε φάνταζε ακραίο. Σαν αποτέλεσμα ήταν να βγαίνουν έργα που ήταν απαγορευμένα στο πλαίσιο σχολείο. Είχα όμως την ελευθερία από αυτούς που συνόδευαν θεωρητικά τη δουλειά μου να κινούμαι ελεύθερα όπως εγώ νομίζω.
Η δική μου πρακτική εργασία με τα παιδιά και η θεωρητική έρευνα από πανεπιστημιακούς οδήγησε σε διαλέξεις, κείμενα, ερωταποκρίσεις, που ακόμα παρουσιάζονται σε διεθνή συνέδρια τεχνοπαιδαγωγικής απο την Dr. Birgit Engel.

IMG_5994 IMG_5993   IMG_5991 IMG_5996

photo by: Ζωή Γαμπιεράκη

photo by: Ζωή Γαμπιεράκη

Με ποιο τρόπο βοηθάς τους ανθρώπους με αυτές τις ιδιαιτερότητες να εκφραστούν μέσα από την τέχνη;

Το δικό μου προσωπικό ταξίδι μέσα στην τέχνη ήταν η βάση που στηρίχτηκα. Επειδή εμένα τους δρόμους δεν μου τους έδειξε κανένας, τους βρήκα μόνη μου, έχω αναπτύξει μια τεχνική την ” διδασκαλία -μη διδασκαλία”, που ο άλλος ανακαλύπτει τις πηγές της έμπνευσης. Δεν του τις δίνω εγώ.
Εγώ θα του προσφέρω το κλειδί, και το κλειδί δεν είναι μόνο η τεχνική της δημιουργίας , αλλά ο ” λόγος” , η λέξη που οδηγεί στην δημιουργία. Δουλειά μου στην προκειμένη περίπτωση είναι να βρω την λέξη και να την παραδώσω!

Η ζωγραφική σου κινείται στο πλαίσιο της αφηρημένης τέχνης με συμβολικές προεκτάσεις και διακοσμητική διάθεση. Στα έργα σου αναμειγνύονται θρησκευτικά σύμβολα βιβλικές και μυθολογικές αναφορές με στοιχεία από τη βυζαντινή τέχνη. Ποια είναι η τεχνοτροπία σου και πως διαλέγεις τα υλικά που χρησιμοποιείς;

Σχεδιάζω πολύ, κάνω collage, assemblage και γλυπτοκοσμήματα.
Τον τελευταίο χρόνο δουλεύω έργα μεγάλων διαστάσεων για τα projects μου ” το υπόλοιπον της ζωής μου”, χρησιμοποιώντας σαν υλικό τα υπόλοιπα από έργα μου collage των τελευταίων 25 χρόνων.
Έτσι εντάσσω το παλαιό στο νέο, σαν μήνυμα αναγέννησης και αναδημιουργίας. Τα υλικά γενικά εμφανίζονται μπροστά μου. Μπορώ να κάνω τέχνη, που να φέρει τη δική μου σφραγίδα από το οτιδήποτε και βλέπω την τέχνη παντού μέσα στην καθημερινότητα. Την αναγνωρίζω , είτε αυτή την έχει δημιουργήσει η φύση, είτε το ανθρώπινο χέρι.

Έχεις κάνει πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε μεγάλες galleries στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Θα ήθελες να μας μιλήσεις γι αυτό. Είναι κάποιες που θυμάσαι ιδιαίτερα;

Θυμάμαι όλες τις εκθέσεις μου αλλά πιο πολύ θυμάμαι τις τεχνοκριτικές μετά από αυτές. Ως συνήθως, για τη δουλειά μου έχουν γράψει ποιητές και μερικές φορές μου πήρε χρόνο να δω τη δουλειά μου με τη δική τους μάτια, όπως το κείμενο του γνωστού Χρήστου Τσανάκα που τα λέει όλα σε πολύ πυκνό λόγο.
Ο Stephan Frey και η Anita Nardon, ο Στέφανος Ροζάνης, ο Γιώργος Λίλλης. Πριν 2 χρόνια παρουσιάστηκαν σε συνέδριο της Gebser Society στο Πανεπιστήμιο φιλοσοφικών ερευνών στο Λος Αντζελες 40 έργα μου σε μορφή διαφανειών και ακολούθησε συζήτηση και το καταπληκτικό συνοπτικό κείμενο της ποιήτριας και φιλοσόφου Sabrina Dalla Valle.

Σε ποιες εκθέσεις ιδιωτικές ή μη υπάρχουν έργα σου;

Έργα μου βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και ανά τον κόσμο. Επειδή τα τελευταία τέσσερα χρόνια τα διαθέτω στον προσωπικό μου χώρο τέχνης στην Πάτμο, έρχομαι σε επαφή με διεθνές κοινό. Στην Ελλάδα στη συλλογή του Εβραϊκού Μουσείου της Ελλάδος και στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης.

Θα ήθελες να μας μιλήσεις για την προσωπική σου ζωή; Με τόσες αλλαγές τόπου διαμονής και τόσο έντονη επαγγελματική δραστηριότητα, θα μπορούσαμε να φανταστούμε ότι δεν έχεις κάνει οικογένεια; Πόσο οι εμπειρίες σου από την προσωπική σου ζωή σε επηρέασαν στις δημιουργίες σου;

Η επαγγελματική μου δραστηριότητα έλαβε θέση πάντα ανάμεσα σε γάμους, διαζύγια, παιδιά, έρωτες και φιλίες. Οι γάμοι και τα παιδιά με κράτησαν γειωμένη. Συγκρούσεις, αγάπες, άνθρωποι που ήρθαν και έφυγαν , υπάρχουν όλοι μέσα στα έργα μου, σαν σύμβολο της συλλογικής ενότητας που πηγάζει από την διαφορετικότητα και την ιδιομορφία του καθενός.
Η δημιουργία εκτός από ταλέντο απαιτεί και πειθαρχία, πίστη και σκληρότητα προς τον εαυτό. Έχω μια στρατιωτική στάση ως προς τη δουλειά μου. Μπορεί να ξενυχτήσω ως τις πέντε το πρωί , αυτό όμως που είναι προγραμματισμένο να βγει, θα βγει.
Δεν μου αρέσουν τα αφηρημένα λόγια πάνω στην τέχνη μου. Θα μπορούσα να πω ότι να ναι αφηρημένο, αυτό που λέω όμως πηγάζει από την καθημερινή μου εμπειρία ζωής και από την αφοσίωση μου στην τέχνη μου. Καταθλίψεις και μακράς διαρκείας ψυχολογικά κατεβάσματα είναι πολυτέλεια για μένα.
Ζω από την τέχνη μου. Κάτι σαν εργάτρια και αφέντρα παράλληλα!

Μία καλλιτέχνης με τις δικές σου εμπειρίες και δραστηριότητες γιατί έχει αποτραβηχτεί στην Πάτμο; Γιατί διατηρείς τόσο low profile;

Δεν ζω αποτραβηγμένη στην Πάτμο, αντιθέτως θεωρώ ότι το αποτράβηγμα από τη ζωή συμβαίνει στις μεγάλες πόλεις.
Το δε low profile που διατηρώ , χωρίς να επιδιώκω δημόσιες σχέσεις έχει να κάνει με την πλήρη ικανοποίηση, που αντλώ τελειώνοντας ένα έργο η ένα κόσμημα. Η πλήρης ικανοποίηση μειώνει τη φιλοδοξία , όπως και η οικονομική απολαβή φέρνει την ουσιαστική αναγνώριση στον καλλιτέχνη. Το low profile , όπως μοντέρνα λέγεται, μου επιτρέπει να ζω και να συμπεριφέρομαι όπως θέλω, αυθεντικά.
Όταν ο καλλιτέχνης καλείται να μιλήσει για τη δουλειά του οφείλει να μιλήσει για τη ζωή του. Άλλωστε αυτό σημαίνει ” έκθεση”. Σημαίνει ότι ” εκτίθεται” η ζωή μου. Και εκτίθεται ανάλογα με το βάθος που μπορεί να δώσει ο ίδιος ο θεατής στην ίδια του την ύπαρξη. Το έργο υπάρχει μέσα στον θεατή και ο θεατής υπάρχει μέσα στο έργο. Έχει να κάνει με εσωτερικές φόρμες του καλλιτέχνη και του θεατή , οι οποίες συναντιούνται . Η τέλεια ανταλλαγή που δένει τον συλλέκτη με τον καλλιτέχνη με ένα ψυχικό νήμα, ανεπηρέαστο από τα λόγια που θα ειπωθούν.

Σαν καλλιτέχνης και σαν γυναίκα φαντάζομαι θα σου αρέσει να σε θαυμάζουν. Ποιο είναι το πιο ωραίο κομπλιμέντο που άκουσες ποτέ;

Ακούω και κομπλιμέντα, ακούω και καρφιά , ακούω πολλά!
Είμαι πολλές ώρες την ημέρα στο χώρο μου στην Πάτμο, που είναι σε κεντρικό σημείο στη Χώρα , άρα μπαίνει κάθε λογής κόσμος! Απολαμβάνω κάθε συζήτηση περνώντας από τον Στράτο Διονυσίου μέχρι τον Ταρκόφσκι.
Ζω μια ζωή γεμάτη και όταν από την υπερκινητικό ήτα μου με ρωτούν πότε ησυχάζω, λέω την αλήθεια! Μου αρκούν να κοιτάω δέκα λεπτά το Αιγαίο, ή να περπατήσω στα σοκάκια της Χώρας και ησύχασα.
Το ωραιότερο κομπλιμέντο που άκουσα πρόσφατα : “ακόμα και αυτοί που δεν σε αγαπούν παραδέχονται το ταλέντο σου”! Πολύ καλό!

Έχεις φοβίες και ποιες είναι αυτές;

Έχω μια φοβία, που ενάντια της ασκούμαι ήδη καθημερινά! Την απώλεια της μνήμης! Ο άνθρωπος γεννιέται και πεθαίνει μόνος και αν αυτό μπει στο πετσί του, αγαπάει όλο και πιο πολύ!

Ποια είναι τα σχέδια σου για την επόμενη σεζόν;

Ποιος ήταν αυτός που είπε ότι όταν ο άνθρωπος κάνει σχέδια ο Θεός γελά; Ονειρεύομαι να εργάζομαι πολλές ώρες την ημέρα. Μέχρι τώρα ο Θεός ενέκρινε το όνειρο μου σαν σχέδιο και συμβαίνει. Εύχομαι να συνεχίζεται η έγκριση του για πολλά χρόνια!

Βρείτε το Alternactive στο Facebook, Twitter και στο Instagram.

Comment

Your email address will not be published.

Τα cookies μας βοηθούν να παρέχουμε τις υπηρεσίες μας. Χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες μας, συμφωνείτε με τη χρήση cookies εκ μέρους μας. πληροφορίες

Διαφημιστικά Μηνύματα και cookie DoubleClick DART Το cookie DoubleClick DART χρησιμοποιείται από την Google στις διαφημίσεις που προβάλλονται στους ιστότοπους των συνεργατών της, όπως σε ιστότοπους που προβάλλουν διαφημίσεις του AdSense ή συμμετέχουν σε πιστοποιημένα από την Google δίκτυα διαφημίσεων. Όταν οι χρήστες επισκέπτονται τον ιστότοπο alternactive.gr και βλέπουν ή κάνουν κλικ σε μια διαφήμιση, ενδέχεται να αποθηκευτεί ένα cookie στο πρόγραμμα περιήγησης του εν λόγω τελικού χρήστη. Τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί από αυτά τα cookie θα χρησιμοποιηθούν προκειμένου να βοηθήσουν στην καλύτερη προβολή και διαχείριση των διαφημίσεων στον(στους) ιστότοπο(-ους) του εκδότη και στον ιστό.

Close