alternative action, alternative thinking

«Σε συζητάν δίχως γιατί και όχι άδικα….» | Stories

362 0

Της Σέβης Πεναρδή ●

«Της Σαλονίκης μοναχά της πρέπει το καράβι», έχει πει ο Καββαδίας. Οι Θεσσαλονικείς λένε πως αν δεν δεις την πόλη από τη θάλασσα δεν μπορείς να την αισθανθείς, να την γευτείς, να την κατανοήσεις. Όπου υπάρχει θάλασσα, υπάρχει και λιμάνι. Όπου υπάρχει λιμάνι, υπάρχει και εμπόριο. Το λιμάνι, λοιπόν, της Θεσσαλονίκης έπαιζε πάντα καθοριστικό ρόλο στη ζωή και στη διαμόρφωση της πόλης. Γύρω του φτιάχτηκε μια από τις πρώτες κεντρικές αγορές. Τα Λαδάδικα.

Πλακόστρωτο, διώροφα γραφικά σπίτια, στενά δρομάκια και το αεράκι της θάλασσας είναι αυτά που χαρακτηρίζουν τη γραφική και ιστορική γειτονιά των Λαδάδικων. Η περιοχή οριοθετείται από τις οδούς «Ίωνος Δραγούμη», «Τσιμισκή», «Σαλαμίνος» και «Ναυάρχου Κουντουριώτου», ενώ τα Άνω Λαδάδικα από τις οδούς «Τσιμισκή», «Φράγκων», «Λέοντος Σοφού», «Δωδεκανήσου»,«Βασιλέως Ηρακλείου» και «Βέροιας». Η ονομασία Λαδάδικα προέρχεται από την ύπαρξη πολλών καταστημάτων χονδρικής στην περιοχή όπου πωλούνταν κυρίως ελαιόλαδο.

Εμείς μπορεί σήμερα να τα αποκαλούμε Λαδάδικα αλλά στο παρελθόν η περιοχή είχε άλλα ονόματα καθώς και άλλες παροχές στον κόσμο της Θεσσαλονίκης αλλά και στους ταξιδιώτες που την επισκέπτονταν…. Η ιστορία λέει ότι η περιοχή ήταν αρχικά η θέση του λιμανιού επί Βυζαντίου και έπειτα από την επιχωμάτωση της, μετά τον 160 αιώνα, δημιουργήθηκε μια αγορά αποικιακών προϊόντων, κατά κύριο λόγο αιγυπτιακών. Καταγραφές μάλιστα αναφέρουν ότι περί το 1668 υπήρχαν γύρω στα 500 καταστήματα της αιγυπτιακής αγοράς στην συγκεκριμένη περιοχή. Στον απόηχο αυτής της Αιγυπτιακής αγοράς σήμερα, ένα από τα κεντρικά πλακόστρωτα σοκάκια πήρε την ονομασία «Αιγύπτου».

Περνώντας στην ιστορική περίοδο της Τουρκοκρατίας τα Λαδάδικα αποκαλούνται πλέον Ιστιρά, δηλαδή η αγορά των δημητριακών. Μέχρι το 1870 αποτελεί τη μοναδική συνοικία της Θεσσαλονίκης, η οποία βρίσκεται έξω από τα τείχη της πόλεως. Η περιοχή χωρίζεται σε δύο ‘μαχαλάδες’. Στον «Φραγκομαχαλά» που κατοικείται από Γάλλους και Ιταλούς εμπόρους, ο οποίος βρίσκεται με σημερινά δεδομένα πάνω από την Τσιμισκή (Άνω Λαδάδικα) και στον κάτω μαχαλά που κατοικείται από πολλούς Εβραίους της Θεσσαλονίκης, δημιουργώντας έτσι την παλιά εβραϊκή συνοικία της πόλης.

Με την έλευση του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου τα Λαδάδικα περνάνε σε μια διαφορετική μοίρα. Συναγωνίζονται την επονομαζόμενη και ξακουστή περιοχή «Μπάρα» του Βαρδάρη. Όπως σε όλες τις περιοχές κοντά σε λιμάνια, εμφανίζονται «Σπίτια» όπου προσφέρουν αγοραίο έρωτα σε περαστικούς ταξιδιώτες και όχι μόνο. Τα Λαδάδικα μαζί με τη «Μπάρα» ανθούν ιδιαίτερα μετά τη ρωσική επανάσταση τον Οκτώβριο του 1917 και μετά την Μικρασιατική καταστροφή του 1922, όπου και φέρνουν στην πόλη της Θεσσαλονίκης αντίστοιχα καταδιωγμένους Ρώσους αριστοκράτες και εξαθλιωμένους Μικρασιάτες πρόσφυγες. Ανάμεσα τους υπήρχαν και πολλά «απροστάτευτα και ορφανά κορίτσια», που η οικονομική ανάγκη τα καθιστούσε ευάλωτα και τα ωθούσε προς την πορνεία.

Η μεγάλη πυρκαγιά του 1917 που έπληξε την πόλη της Θεσσαλονίκης αφήνει ανέπαφη την περιοχή των Λαδάδικων. Παρόλα αυτά μετά την πυρκαγιά, ένα μέρος του «Φραγκομαχαλά» κόβεται στη μέση για να περάσει μέσα από την αγορά. Η σημερινή Τσιμισκή. Περπατώντας στη Τσιμισκή με Κατούνη γωνία αν σηκώσεις το βλέμμα σου θα δεις ακόμα ένα ντουβάρι να προεξέχει. Είναι το μοναδικό κατάλοιπο που θυμίζει ότι η γειτονιά κάποτε ήταν ενιαία.

Το 1985, τα Λαδάδικα ανακηρύχτηκαν ως περιοχή με πολιτιστική αξία από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας και έτσι ξεκίνησε η επανοικοδόμησή τους. Τα Λαδάδικα πήραν ξανά ζωή με μπαράκια, ταβέρνες, μπυραρίες και μουσικές σκηνές για όλα τα γούστα. Έκτοτε δεν σταμάτησε να είναι πόλος έλξης για τους τουρίστες καθώς και μια από τις πρώτες επιλογές των Θεσσαλονικέων για τη νυχτερινή τους διασκέδαση.

Σήμερα, αν έχεις τις αισθήσεις σου ανοιχτές κάνοντας μια βόλτα στα πλακόστρωτα σοκάκια των Λαδάδικων μπορεί και να μυρίσεις το λάδι που είχε ποτίσει της αποθήκες των μαγαζιών. Μπορεί ακόμα να σε προσπεράσει γρήγορα η κατάσκοπος φροϊλάιν Ντόκτορ, η θρυλική κατάσκοπος της Θεσσαλονίκης που έδρασε τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στην πόλη. Μπορεί πάλι να σε πλανέψουν τα μάτια κάποιας Σμυρνιάς που θα σε προσκαλεί ερωτικά στο «Σπίτι» της….Αλλά και αυτά να μην μπορέσεις να δεις, σίγουρα θα σε τραβήξει κάποιο φιλόξενο μπαρ ή ταβερνάκι για να ζεστάνεις τη ψυχή σου και να ταξιδέψεις το μυαλό σου. Γιατί η αλήθεια είναι πως στα Λαδάδικα πουλάν αυτό που θες…

 

Comment

Your email address will not be published.

Τα cookies μας βοηθούν να παρέχουμε τις υπηρεσίες μας. Χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες μας, συμφωνείτε με τη χρήση cookies εκ μέρους μας. πληροφορίες

Διαφημιστικά Μηνύματα και cookie DoubleClick DARTΤο cookie DoubleClick DART χρησιμοποιείται από την Google στις διαφημίσεις που προβάλλονται στους ιστότοπους των συνεργατών της, όπως σε ιστότοπους που προβάλλουν διαφημίσεις του AdSense ή συμμετέχουν σε πιστοποιημένα από την Google δίκτυα διαφημίσεων.Όταν οι χρήστες επισκέπτονται τον ιστότοπο alternactive.gr και βλέπουν ή κάνουν κλικ σε μια διαφήμιση, ενδέχεται να αποθηκευτεί ένα cookie στο πρόγραμμα περιήγησης του εν λόγω τελικού χρήστη. Τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί από αυτά τα cookie θα χρησιμοποιηθούν προκειμένου να βοηθήσουν στην καλύτερη προβολή και διαχείριση των διαφημίσεων στον(στους) ιστότοπο(-ους) του εκδότη και στον ιστό.

Close