alternative action, alternative thinking

Όρσον Γουέλς: από το Rosebud στη λήθη | Stories

237 0

Του Ευριπίδη Ταρασίδη ●

Σαν σήμερα, στις 10 Οκτωβρίου του 1985, ο σκηνοθέτης θεάτρου και κινηματογράφου, ηθοποιός, σεναριογράφος και παραγωγός, Όρσον Γουέλς, αφήνει πίσω του έναν κόσμο που δεν τον αντιμετώπισε όπως του άρμοζε, αλλά και μια εξέχουσας σημασίας φιλμογραφία. Γεννημένος το 1915  στην πόλη Κενόσα του Ουισκόνσιν, στο πλαίσιο μάλιστα μιας καλλιεργημένης οικογένειας, θεωρείτo από μικρή ηλικία σόουμαν και παιδί θαύμα. Θα μείνει ορφανός, σε ηλικία μόλις δεκαπέντε χρονών, κάτι που φαίνεται πως τον επηρέασε στη συνέχεια της ζωής του.

Ο νεαρός Γουέλς φοίτησε στο τότε διάσημο Todd School της πόλης Woodstock του Ιλινόις και πολύ γρήγορα δραστηριοποιήθηκε ως ηθοποιός, σκηνοθέτης και σκηνογράφος, της εκεί θεατρικής ομάδας. Το 1934, σε ηλικία δεκαεννιά χρονών, θα παντρευτεί την ηθοποιό Virginia Nicholson, με την οποία θα αποκτήσουν μία κόρη και μετά από πέντε χρόνια χωρίζουν.

Χρονιά ορόσημο αποτελεί το 1938, όταν τον συναντάμε πίσω από τα μικρόφωνα του ραδιοφωνικού σταθμού CBS να μεταφέρει το «The War of the Worlds» (Ο πόλεμος των κόσμων – Herbert George Wells), μεταδιδόμενο σε μορφή ειδήσεων με ρεπορτάζ και ανταποκρίσεις, επικαλούμενο τη φανταστική εισβολή των Αρειανών στη γη.  Άξιο μνείας είναι ότι, παρόλο που είχε αναφερθεί επανειλημμένα πως επρόκειτο για φανταστικά γεγονότα, πολλοί Αμερικανοί πανικοβλήθηκαν και βγήκαν στους δρόμους. Λέγεται μάλιστα πως αυτή ήταν η αφορμή να του δώσουν να γυρίσει τον Πολίτη Κέιν έχοντας μηδενική εμπειρία στο σινεμά. Την ίδια χρονιά ίδρυσε από κοινού με τον Τζον Χάουσμαν το θέατρο Μέρκιουρι.

Το 1941, σε ηλικία είκοσι έξι ετών, αν και είχε ήδη γυρίσει κάποιες ταινίες μικρού μήκους που όμως δεν είχαν προβληθεί, ο Γουέλς έκανε τον Πολίτη Κέιν, ταινία που σήμερα είναι αναγνωρισμένη ως μία από τις πλέον σημαντικές στην ιστορία του κινηματογράφου και, αν μου επιτρέπετε, η σημαντικότερη όλων. Ήταν η περίοδος που διέλυσε την καριέρα του, καθώς είχε πλάσει ένα διόλου κολακευτικό πορτραίτο για τον τότε μεγιστάνα του Τύπου, Γουίλιαμ Ράντολφ Χερστ, και αρκετές αίθουσες αρνήθηκαν να το προβάλουν, ενώ πολλοί τον κατηγόρησαν για κολοσσιαίο εγωισμό, αφού κατά την άποψη τους προσπάθησε πολλά για την ηλικία του.

Αν και πολλές από τις ταινίες του θεωρούνται πλέον κλασικής αξίας, τα περισσότερα κινηματογραφικά έργα που σκηνοθέτησε δεν γνώρισαν εμπορική επιτυχία στην εποχή τους. Άλλωστε μόλις το 1999 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον κατέταξε στην 16η θέση στη λίστα με τους είκοσι πέντε μεγαλύτερους σταρ όλων των εποχών. Άλλες ταινίες του ήταν οι «Οι υπέροχοι Άμπερσον» (1942), «Ο άγνωστος» (1946), «Η κυρία από τη Σανκγάη» (1947), «Ο κύριος Αρκαντίν» (1955), «Ο άρχων του κακού» (1958) και «Η δίκη» (1962) και το αριστουργηματικό ντοκιμαντέρ «Η αλήθεια και το ψέμα» (1973).

Αν μας ρωτούσαν με όρους κινηματογραφικούς γιατί ο Όρσον Ουέλς θεωρείται, αν όχι ο καλύτερος, σίγουρα ένας από τους καλύτερους σκηνοθέτες στην ιστορία του σινεμά, θα ξεχωρίζαμε τη σεκάνς με τους καθρέφτες στην Κυρία από την Σαγκάη, με την αγαπημένη του Ρίτα Χέιγουορθ στο πλάι του, το αριστουργηματικό μονοπλάνο στην αρχή της ταινίας «Το άγγιγμα του κακού» και βεβαίως τη χρήση των πολλάπλών πλαισίων και την αξιοποίηση του βάθους πεδίου στον Πολίτη Κέιν.

Για τα επόμενα σαράντε πέντε χρόνια της ζωής του, μετά τον «Πολίτη Κέιν» δεν του εμπιστεύθηκαν ποτέ πια τον πλήρη καλλιτεχνικό έλεγχο των ταινιών του, γύρισε ατελή αριστουργήματα και συναρπαστικές ταινίες χαμηλού προϋπολογισμού που ξεπερνούσαν τις προσδοκίες τους. Για να ανταπεξέλθει στον επικούρειο βίο του, στράφηκε σταδιακά στην ηθοποιία. Τα τελευταία χρόνια, ο Γουέλς ήταν υπέρβαρος, πασίγνωστος για τη φωνή του και εμφανιζόταν μεθυσμένος στην τηλεόραση. Σίγουρα πάντως ήξερε να ζει καλά, αγαπούσε πολύ το φαγητό και τις γυναίκες.

Ο Όρσον Γουέλς μαζί με τον Χίτσκοκ και τον Κιούμπρικ, είναι η αιτία για πολλούς από εμάς που ασχοληθήκαμε ενεργά με την έβδομη τέχνικη. Rosebud λοιπόν!

Υ.Γ. Αν δεν πιάσατε το υπονοούμενο με το Rosebud, δείτε την κορυφαία ταινία στην ιστορία του κινηματογράφου: τον Πολίτη Κέιν.

Comment

Your email address will not be published.

Τα cookies μας βοηθούν να παρέχουμε τις υπηρεσίες μας. Χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες μας, συμφωνείτε με τη χρήση cookies εκ μέρους μας. πληροφορίες

Διαφημιστικά Μηνύματα και cookie DoubleClick DARTΤο cookie DoubleClick DART χρησιμοποιείται από την Google στις διαφημίσεις που προβάλλονται στους ιστότοπους των συνεργατών της, όπως σε ιστότοπους που προβάλλουν διαφημίσεις του AdSense ή συμμετέχουν σε πιστοποιημένα από την Google δίκτυα διαφημίσεων.Όταν οι χρήστες επισκέπτονται τον ιστότοπο alternactive.gr και βλέπουν ή κάνουν κλικ σε μια διαφήμιση, ενδέχεται να αποθηκευτεί ένα cookie στο πρόγραμμα περιήγησης του εν λόγω τελικού χρήστη. Τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί από αυτά τα cookie θα χρησιμοποιηθούν προκειμένου να βοηθήσουν στην καλύτερη προβολή και διαχείριση των διαφημίσεων στον(στους) ιστότοπο(-ους) του εκδότη και στον ιστό.

Close