alternative action, alternative thinking

Το Άουσβιτς, χθες και σήμερα | Stories

1.82K 0

Της Τόνιας Ασημακοπούλου ●

Πριν από 71 χρόνια, το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης της κατεχόμενης από τους Ναζί, Ευρώπης, το Άουσβιτς, απελευθερώθηκε από τους Σοβιετικούς. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, στις 3 το μεσημέρι, το Άουσβιτς, τόπος μαρτυρίου και τρόμου πέρασε στην ιστορία ως σύμβολο μνήμης των ναζιστικών εγκλημάτων αλλά και όλων των επί γης γενοκτονιών. Με αφορμή την σημερινή Εθνική Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος, το Alternactive κάνει μια αναδρομή στο παρελθόν αλλά και στο παρόν της πολωνικής αυτής πόλης.

Το Οσφιέτσιμ ή αλλιώς Άουσβιτς στα γερμανικά, είναι μια μικρή πόλη 40.000 κατοίκων, στη Νότια Πολωνία. Βρίσκεται μεταξύ δύο ποταμών, του Σόουα και του Βιστούλα, του ποταμιού που διασχίζει ολόκληρη την πολωνική ενδοχώρα και καταλήγει στο περίφημο Γκντανσκ της “Αλληλεγγύης” του Λεχ Βαλέσα και την Βαλτική θάλασσα. Στη μικρή αυτή πόλη, 50 χιλιόμετρα, δυτικά της Κρακοβίας, παίχτηκε πριν 70 χρόνια, ένα από τα μεγαλύτερα και πιο γνωστά δράματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το 1940, με εντολή του Χίμλερ, του αρχηγού των SS, κατασκευάστηκαν στην περιοχή στρατώνες, που αρχικά προορίζονταν αποκλειστικά για Πολωνούς πολιτικούς κρατουμένους, υπόπτους για αντιναζιστικές δραστηριότητες. Μέχρι το 1942 όμως και ενώ είχε συλληφθεί η ιδέα της “Τελικής Λύσης”, το στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς Ι είχε επεκταθεί με τη δημιουργία του στρατοπέδου εξολόθρευσης Άουσβιτς ΙΙ Μπίρκεναου καθώς και του στρατοπέδου εργασίας, Άουσβιτς ΙΙΙ. Στα πέντε χρόνια λειτουργίας των στρατοπέδων, έχασαν την ζωή τους 1.000.000 πολιτικοί κρατούμενοι, Εβραίοι, ομοφυλόφιλοι, Ρομά, καταγόμενοι και προερχόμενοι από ολόκληρη την Ευρώπη.

Με την άφιξη των τρένων φορτωμένα κατά κύριο λόγο με εβραϊκό πληθυσμό από κάθε γωνιά της Ευρώπης, γιατροί του ναζιστικού καθεστώτος, εξέταζαν τους νεοαφιχθέντες, οδηγώντας ένα 80% -90% στους περίφημους θαλάμους αερίων. Έκεί προχωρούσαν στην εξόντωσή τους, με το εντομοκτόνο Zyclon B που προκαλούσε ασφυξία σε λιγότερο από 15 λεπτά. Οι κρατούμενοι οδηγούνταν στους θαλάμους αερίων γυμνοί με το πρόσχημα ότι θα έκαναν ντουζ. Εφτά κιλά από το Zyclon B, ήταν αρκετά για να σκοτώσουν 1500 ανθρώπους σε ένα τέταρτο της ώρας.

Το υπόλοιπο 10%-20% κυρίως νεαροί και εύρωστοι άνδρες προορίζονταν για καταναγκαστική εργασία εκτός του στρατοπέδου συγκέντρωσης: από κατασκευή γεφυρών και κτηρίων ως εργασία σε ορυχεία, 10 με 18 ώρες την ημέρα. Άλλωστε στην πύλη του Άουσβιτς στέκει ως και σήμερα, η επιγραφή “Arbeit Macht Frei”, που αντίκρυζαν οι φυλακισμένοι κάθε μέρα. Δηλαδή “Η εργασία απελευθερώνει”. Παράλληλα με τις εξοντωτικές συνθήκες εργασίας, στην δολοφονία των φυλακισμένων συνέβαλλε και ο υποσιτισμός τους, που δεν ξεπερνούσε τις 1500 θερμίδες την ημέρα- πρακτική που αποτελούσε την έτερη πρακτική των Ναζί με σκοπό την εξόντωση των φυλακισμένων.

Φαντάζει περίεργο στον σημερινό νου, πως αν και ένας μικρός αριθμός κρατουμένων εργαζόταν κάθε μέρα εκτός του στρατοπέδου, δεν διέφυγε. Οι Ναζί ωστόσο, επέβαλαν ένα πολύ αυστηρό καθεστώς διοίκησης του στρατοπέδου. Ο ίδιος αριθμός κρατουμένων που έφευγε το πρωί, ο ίδιος έπρεπε να γυρίσει το βράδυ. Αν κάποιος φυλακισμένος πέθαινε κατά τη διάρκεια της ημέρας, από υποσιτισμό ή από την σκληρή εργασία, που παρέμενε αμείωτη ανεξάρτητα των καιρικών συνθηκών, οι συνάδελφοί του ήταν υποχρεωμένοι να επιστρέψουν το βράδυ στο στρατόπεδο κουβαλώντας το πτώμα του.

Τα στατιστικά δίνουν έναν πολύ μικρό αριθμό που κατάφερε να δραπετεύσει από αυτή την κόλαση επί Γης στα πέντε χρόνια λειτουργίας τους. Η συντριπτική πλειοψηφία των αποδράσεων έλαβε χώρα εν ώρα εργασίας. Ωστόσο για όσους έμεναν πίσω, τους βάραινε η συλλογική ευθύνη- δηλαδή για κάθε δραπέτη, 10 με 20 άτομα υφίστανται τρομερές κυρώσεις και τιμωρίες, όπως για παράδειγμα τον εγκλεισμό τους στο περίφημο δωμάτιο 11, όπου δεν τους παρεχόταν νερό ή τροφή για μέρες, με αποτέλεσμα την σύντομη κατάληξη τους.

Σήμερα

Σήμερα το Άουσβιτς-Μπιρκενάου, δέχεται πάνω από 1.5 εκατομμύριο επισκέπτες ετησίως. Αποτελεί χώρο –σχεδόν- προσκυνήματος για χιλιάδες επισκέπτες. Πολλοί και με αισθητή παρουσία είναι οι χιλιάδες Ισραηλινοί. Χιλιάδες νέοι και νέες επισκέπτονται τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης του συγκροτήματος, φορώντας σημαίες του Ισραήλ στους ώμους. Η επίσκεψη σε στρατόπεδα συγκέντρωσης σε ολόκληρη την Πολωνία, είναι η κλασική επιλογή πενθήμερης για πολλά ισραηλινά λύκεια. Μάλιστα οι μαθητές, επί τρεις μήνες πριν την πραγματοποίηση της εκδρομής, ακολουθούν μία ψυχολογική προετοιμασία από ειδικούς, ώστε να μπορούν να αντεπεξέλθουν σε αυτό που θα αντικρύσουν. Όταν εν τέλει επισκέπτονται την Πολωνία και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, απαγορεύεται να μιλήσουν σε οποιονδήποτε εκτός των συμμαθητών τους, των καθηγητών, καθώς και των φυλάκων που συνοδεύουν τους μαθητές στην εκδρομή τους. Ξακουστή είναι η περίπτωση που φύλακας- συνοδός Ισραηλινού σχολείου, πέρασε χειροπέδες σε Πολωνό πολίτη στο κέντρο της Κρακοβίας, αφού τον έκρινε επικίνδυνο για την ασφάλεια των μαθητών και των μαθητριών που συνόδευε. Είναι κοινό μυστικό άλλοστε, ότι Πολωνοί ξενοδόχοι, αποφεύγουν πλέον να νοικιάζουν δωμάτια σε σχολεία από το Ισραήλ, καθώς όλες οι απαγορεύσεις και η ψυχολογική πίεση, ωθεί τους εφήβους συχνά, σε καταστροφή της περιουσίας του ξενοδοχείου.

Το Οσφιέτσιμ, ο άλλοτε τόπος φρίκης και θανάτου, σήμερα αυτοαποκαλείται ‘ Οσφιέτσιμ- Πόλη Ειρήνης’. Με ένα τεράστιο πανό που καλύπτει ολόκληρη τη πρόσοψη του Δημαρχείου της μικρής και ιστορικής αυτής πόλης αλλά και με ένα application το ομώνυμο “Oświęcim. Miasto pokoju”, οι δημοτικές αρχές προσφέρουν στους πολυάριθμους επισκέπτες την δυνατότητα να βρουν και να επισκεφθούν τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της πόλης. Μια προτεινόμενη πορεία για τους επισκέπτες της περιοχής, εκεί που αποτέλεσε ο τελευταίος σταθμός της πορείας θανάτου ενός εκατομμυρίου ανθρώπων.

Το Άουσβιτς πέρα από ένας τόπος υπενθύμισης των ναζιστικών θηριωδιών, είναι ένα ένας τόπος μνήμης, περισυλλογής και υπενθύμισης των πράξεων ενός από τα πιο νοσηρά καθεστώτα που έχει ποτέ εφαρμοστεί. Το Άουσβιτς- Μπιρκενάου είναι επίσης και το μέρος όπου χάθηκαν οι περισσότερες ζωές καθ’ολη τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Ένα εργοστάσιο θανάτου που κάθε τετραγωνικό εκατοστό της αχανούς έκτασής τους, είναι ποτισμένο με αίμα. Το Άουσβιτσς δεν αποτελεί μόνο το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στη κατεχόμενη Ευρώπη αλλά και το μεγαλύτερο νεκροταφείο στο κόσμο και ως τέτοιο οφείλουμε να το σεβαστούμε.

Comment

Your email address will not be published.

Τα cookies μας βοηθούν να παρέχουμε τις υπηρεσίες μας. Χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες μας, συμφωνείτε με τη χρήση cookies εκ μέρους μας. πληροφορίες

Διαφημιστικά Μηνύματα και cookie DoubleClick DARTΤο cookie DoubleClick DART χρησιμοποιείται από την Google στις διαφημίσεις που προβάλλονται στους ιστότοπους των συνεργατών της, όπως σε ιστότοπους που προβάλλουν διαφημίσεις του AdSense ή συμμετέχουν σε πιστοποιημένα από την Google δίκτυα διαφημίσεων.Όταν οι χρήστες επισκέπτονται τον ιστότοπο alternactive.gr και βλέπουν ή κάνουν κλικ σε μια διαφήμιση, ενδέχεται να αποθηκευτεί ένα cookie στο πρόγραμμα περιήγησης του εν λόγω τελικού χρήστη. Τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί από αυτά τα cookie θα χρησιμοποιηθούν προκειμένου να βοηθήσουν στην καλύτερη προβολή και διαχείριση των διαφημίσεων στον(στους) ιστότοπο(-ους) του εκδότη και στον ιστό.

Close